Źródła archeologiczne i pisane do rolnictwa i osadnictwa Słowian we wschodniej części Europy Środkowej: przyczynek do aktualnego stanu badań

Wstęp

,, Zainteresowanie Petera Donata rolnictwem i produkcją żywności roślinnej oraz zwierzęcej jest szczególnie widoczne w książce adresowanej do dzieci, a zatytułowanej Król i rolnik,którą Autor -zatrudniony wówczas Centralnym Instytucie Historii Starożytnej i Archeologii Akademii Nauk NRD-opublikował w 1981r. w Kinderbuchverlag Berlin.Oprócz rekonstrukcji dziejów, która rozpoczyna się od ,,zwycięstwa Arminiusza nad Rzymianami ,, książka ta wielokrotnie podejmuje temat struktur osadniczych, rzemiosła i produkcji rolnej, problem rekonstrukcji gospodarstw rolnych, chłopskich, jak i należących do rycerstwa i możnych, a wreszcie dworów i siedzib władców, które dla Petera Donata były fundamentami rodzącej się państwowości. Ekspansja zachodniego modelu cywilizacyjnego przyniosła m.in. wzrost ciężarów chłopskich, którzy organizowali bunty i powstania, jak powstanie stellingów z połowy IX wieku. Nie mogły one jednak zatrzymać rozwoju państwa feudalnego. .... ,,   

SPIS TREŚCI

Matthias Hardt
Wprowadzenie
Barbara Chudzińska, Marcin Wołoszyn
Uwagi dotyczące polskiej edycji studium Petera Donata

I. SŁOWO WSTĘPNE
II. ROZWÓJ WŁASNOŚCI KLASZTORNEJ I INNYCH INSTYTUCJI KOŚCIELNYCH NA
TERENACH ZACHODNIEJ SŁOWIAŃSZCZYZNY
II.1. Meklembugia i Pomorze
II.2. Brandenburgia
II.3. Czechy i Morawy
II.4. Wielkopolska, Małopolska i Sląsk
III. CIRCUITUS, SOLITUDO, GRANICE
IV. ŁANY
V. SŁUŻEBNOŚCI I DANINY
V.1. Wznoszenie i naprawa grodów
V.2. Budowa i konserwacja mostów
V.3. Służba wojskowa
V.4. Budowa i utrzymanie zapór granicznych
V.5. Straż grodowa i graniczna
V.6. Obowiązek udzielania gościny
V.7. Służebności transportowe (w tym dostarczanie wozów i innych środków transportu)
V.8. Daniny w mięsie i inwentarzu żywym
V.9. Daniny płacone w zbożu
VI. BISKOPOWNICA
VII. ROLNICTWO SŁOWIAN
VII.1. Narzędzia do uprawy roli
VII.2. Aratrum - uncus - radło -hak
VII.3. Rodzaje i fomy upraw, plony
VII.4. Hodowla zwierząt
VIII. OSADY
VIII.1. Formy domów
VIII.1.1. Ziemianki
VIII.1.2. Domy naziemne
VIII.1.2.1. Domy o konstrukcji zrębowej
VIII.1.2.2. Domy o ścianach plecionkowych
VIII.1.2.3. Zagadnienie domniemanych jam lub piwniczek w mieszkalnych
obiektach naziemnych
VIII.2. Funkcja budynków słowiańskich
VIII.3. Problem zagród wiejskich
VIII.4. Wielkość osad słowiańskich
VIII.5. Rozwój osadnictwa i zajmowanie nowych terenów
IX. PERSPEKTYWY
IX.1. Ziemianki a słowiańskie migracje
IX.2. Jakość i wielkość gospodarstw rolnych -produkcja rolna na własne potrzeby
X.1. WYKAZ 1.1-l.4. NADANIA DLA KLASZTORÓW I INNYCH INSTYTUCJI
KOŚCIELNYCH W MEKLEMBURGII, NA POMORZU, W BRANDENBURGII,
W CZECHACH, NA MORAWACH ORAZ W POLSCE
X.2. WYKAZ 2. ZACHODNIOSŁOWIAŃSKIE OSADY Z ZIEMIANKAMI
XI. TABELE 1-15
XII. LITERATURA
XIII. RYCINY
XIV. INDEKS (KONKORDANCJA) NAZW GEOGRAFICZNYCH I HISTORYCZNYCH
(Barbara Chudzińska, Lorenz Fórtig, Sylwia Jędrzejewska, Monika Maziarczuk)