I. Wstęp
II. Źródła do wczesnych dziejów Nasielska i okolic
II.1. Źródła archeologiczne
II.2. Źródła pisane
II.2.1. Źródła wczesnośredniowieczne
II.2.2. Źródła późnośredniowieczne
II.2.3. Źródła nowożytne
II.3. Źródła kartograficzne
II.4. Źródła toponomastyczne
II.5. Źródła przyrodnicze
II.6. Mazowsze wczesnośredniowieczne: szkic archeologiczno-historyczny
III. Środowisko naturalne okolic Nasielska
III.1. Ukształtowanie terenu
III.2. Hydrografia
III.3. Klimat
III.4. Gleby
III.5. Szata roślinna
III.5.1. Współczesne zbiorowiska leśne
III.5.2. Badania palinologiczne Jeziora Błędowskiego
III.5.3. Badania palinologiczne w pobliżu grodziska
III.5.4. Roślinność potencjalna okolic Nasielska
III.5.5. Zasięg lasów w badanym terenie na podstawie źródeł kartograficznych
III.5.6. Roślinność reliktowa na grodzisku w Nasielsku
III.6. Środowisko naturalne okolic nasielskiego grodu we wczesnym średniowieczu: próba rekonstrukcji
IV. Badania archeologiczne grodziska
IV.1. Prace inwentaryzacyjne i badania rozpoznawcze przed 1967 r.
IV.2. Badania wykopaliskowe w 1967 r.
IV.2.1. Wykopy I i II
IV.2.2. Wykop III
IV.3. Badania wykopaliskowe w latach 2001-2004, 2006
IV.3.1. Wykop IV
IV.3.2. Wykop V
IV.4. Badania geofizyczne
IV.5. Fazy nasielskiego grodu
IV.5.1. Faza 0 (przed grodowa)
IV.5.1.1. Stratygrafia
IV.5.1.2. Materiały ruchome
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
IV.5.1.3. Chronologia i charakterystyka fazy przed grodowej
IV.5.2. Faza 1: początki grodu
IV.5.2.1. Stratygrafia i parametry grodu
IV.5.2.2. Materiały ruchome
Ceramika
Kości zwierzęce
IV.5.2.3. Chronologia grodu fazy 1
IV.5.2.4. Społeczno-polityczne tło budowy grodu
IV.5.3. Faza 2: odbudowa grodu po zniszczeniu
IV.5.3.1. Stratygrafia i parametry grodu
IV.5.3.2. Materiały ruchome
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
IV.5.3.3. Chronologia i charakterystyka grodu fazy 2
IV.5.3.4. Geneza „akcji” budowy mazowieckich grodów
IV.5.4. Faza 3: rozbudowa umocnień grodu
IV.5.4.1. Stratygrafia i parametry grodu
IV.5.4.2. Materiały ruchome
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
IV.5.4.3. Chronologia i charakterystyka grodu fazy 3
IV.5.5. Faza 4: apogeum grodu
IV.5.5.1. Stratygrafia i parametry grodu
IV.5.5.2. Relikty pieców
IV.5.5.3. Materiały ruchome
Zabytki wydzielone
Narzędzia i przedmioty codziennego użytku
Ozdoby i elementy stroju
Broń
Przedmioty nieokreślone
Ceramika
Kości zwierzęce
IV.5.5.4. Chronologia i charakterystyka grodu fazy 4
IV.5.6. Okres post grodowy
IV.5.6.1. Stratygrafia i obiekty
IV.5.6.2. Materiały ruchome
Zabytki wydzielone
IV.5.6.3. Chronologia okresu post grodowego
V. Badania na osadzie przy grodowej
V.1. Badania geofizyczne
V.2. Badania wykopaliskowe
V.2.1. Wykop VI
V.2.1.1. Obiekt VI/1
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.1.3. Funkcja i chronologia obiektu VI/1
V.2.1.4. Obiekt VI/2
V.2.1.5. Materiały ruchome z obiektu VI/2
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.1.6. Funkcja i chronologia obiektu VI/2
V.2.2. Wykop VII
V.2.2.1. Obiekt VII/1
V.2.2.2. Materiały ruchome z obiektu VII/1
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.2.3. Obiekt VII/2
V.2.2.4 Materiały ruchome z obiektu VII/2
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.2.5. Funkcja i chronologia obiektów VII/1 i VII/2
V.2.3. Wykop VIII
V.2.3.1. Obiekt VIII/2
V.2.3.2. Materiały ruchome z obiektu VIII/2
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.3.3. Funkcja i chronologia obiektu VIII/2
V.2.3.4. Obiekt VIII/5
V.2.3.5. Materiały ruchome z obiektu VIII/5
Zabytki wydzielone
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.3.6. Funkcja i chronologia obiektu VIII/5
V.2.3.7. Obiekt VIII/6
V.2.3.8. Materiały ruchome z obiektu VIII/6
Ceramika
Kości zwierzęce
V.2.3.9. Funkcja i chronologia obiektu VIII/6
V.2.3.10. Obiekt VIII/7
V.3. Badania przy użyciu wykrywacza metali
V.3.1. Zabytki wydzielone odkryte podczas badań wykrywaczem metali
V.4. Znaleziska o nieznanym pochodzeniu
V.4.1. Srebrne skarby
V.5. Podsumowanie wyników badań na osadzie przygrodowej
VI. Ceramika z grodziska i osady przygrodowej w Nasielsku
VI.1. Metody badawcze
VI.1.1. Stan zachowania
VI.1.2. Surowiec
VI.1.3. Barwa
VI.1.4. Technika budowy naczyń
VI.1.5. Morfologia
VI.1.6. Ornament
VI.2. Ceramika z grodu
VI.2.1. Ceramika z fazy przedgrodowej (faza 0)
VI.2.2. Ceramika z fazy 1
VI.2.3. Ceramika z fazy 2
VI.2.4. Ceramika z fazy 3
VI.2.5. Ceramika z fazy 4
VI.3. Ceramika z osady przygrodowej
VI.3.1. Ceramika z obiektu VI/1
VI.3.2. Ceramika z obiektu VI/2
VI.3.3. Ceramika z obiektu VII/1
VI.3.4. Ceramika z obiektu VII/2
VI.3.5. Ceramika z obiektu VIII/2
VI.3.6. Ceramika z obiektu VIII/5
VI.3.7. Ceramika z obiektu VIII/6
VI.3.8. Ceramika z obiektu VIII/7
VI.3.9. Naczynie znalezione luźno w wykopie VIII
VII. Nasielsk i jego okręg grodowy na tle organizacji grodowo-terytorialnej we wczesnym średniowieczu
VII.1. Grody sąsiadujące z Nasielskiem
VII.2. Osieki
VII.3. Opole: najstarszy element nasielskiej organizacji grodowo-terytorialnej ?
VII.4. Nasielski okręg grodowy
VII.4.1. Granica kasztelanii nasielskiej z kasztelaniami zakroczymską i płońską
VII.4.2. Granica kasztelanii nasielskiej z kasztelanią ciechanowską
VII.4.3. Granica kasztelanii nasielskiej z kasztelanią pułtuską
VII.4.4. Granica kasztelanii nasielskiej z kasztelanią serocką
VII.5. Chronologia, obszar i struktura osadnictwa nasielskiego okręgu grodowego
VII.5.1. Osady znane ze źródeł pisanych.
VII.5.2. Osady o nazwach patronimicznych
VII.5.3. Zagadnienie nazwy Mazewo
VII.5.4. Osady służebne
VII.5.5. Cmentarzyska
VII.6. Osadnictwo nasielskiego okręgu grodowego na podstawie badań AZP
VII.6.1. Kryteria podziału chronologicznego wczesnośredniowiecznych stanowisk z badań AZP
VII.6.2. Osadnictwo ze starszych faz wczesnego średniowiecza (VII – IX w.)
VII.6.3. Osadnictwo z młodszych faz wczesnego średniowiecza (X – XIII w.)
VII.6.4. Wyniki badań AZP a najstarsze podziały terytorialne okolic Nasielska
VII.7. Nasielski okręg grodowy w perspektywie demograficznej
VII.8. Sieć drożna wokół Nasielska we wczesnym średniowieczu
VIII. Podsumowanie
Tablice
Tabele
Aneks
Urszula Iwaszczuk Kości zwierzęce z wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego w Nasielsku
Summary
List of figures
List of tables
List of plates
Appendix: Animal bones from the early medieval settlement complex at Nasielsk
List of figures to Appendix
List of tables to Appendix
Bibliografia
Indeks osób
Indeks nazw geograficznych i etnicznych