Instytucja ,,wczesnego państwa'' w perspektywie wielości i różnorodności kultur

Opis

„Artykuły zawarte w recenzowanym tomie przynoszą nader bogaty materiał wracający znajomość procesów formowania się „wczesnych państw" w różnych nieraz odległych od siebie kręgach kulturowych, jednocześnie skłaniają do refleksji metodologicznych, jak też do dyskusji. W moim przekonaniu jest to dobrze przygotowane dzieło, ożywiające zainteresowania badawcze tą ważną problematyką w polskiej nauce, będącą w kręgu zainteresowań kilku dyscyplin naukowych."

Z recenzji prof. dr hab. Bogusława Gedigi

„Mimo szeroko zakrojonego spektrum wypowiedzi, wynikających niekiedy z odległych od siebie myśli i prądów metodologicznego podejścia do tytułowego zagadnienia „wczesnego państwa" uzyskujemy nad podziw zwarte opracowanie (...). Co istotne recenzowana monografia nie stanowi zlepku przypadkowych wątków, lecz mimo podnoszonych odrębności jest przemyślana całością (...) Czytelnik śledząc tok kolejnych wypowiedzi uzyskuje bowiem możliwość zapoznania się z przejawami tworzenia organizacji państwowej osadzonej w niezwykle wszechstronnym kontekście porównawczym. Przenikanie się ze sobą ogólnych refleksji teoretycznych z praktyczną interpretacją źródeł i szczegółowym wskazaniem konkretnych przykładów dążeń państwotwórczych zachodzących na przestrzeni dziejów, owocuje pozycją bardzo wartościową, istotną z punku widzenia poznawczego. Praca ta w swoim interdyscyplinarnym założeniu staje się pozycją możliwą do wykorzystania przez przedstawicieli różnych nauk humanistycznych, prowadzących studia nad problematyką tworzenia się organizacji społecznej."

Z recenzji dr hab. Andrzeja Michałowskiego

Spis treści

Jacek Banaszkiewicz, Michał Kara, Henryk Mamzer, Słowo wstępne

Instytucja „wczesnego państwa” w poglądach filozofii kultury, antropologii kulturowej i etnohistorii:
Henryk Mamzer, Pytanie o istotę i zasady funkcjonowania „wczesnego państwa”
Aleksander Posern-Zieliński, Antropologia polityczna a studia nad wczesnym państwem
Adriana Ciesielska, „Od plemienia do państwa” czy „od wodzostwa do państwa”? Modele procesów państwotwórczych i nowe tendencje w ich badaniu
Michał Tymowski, Modele formowania się państw w Afryce przedkolonialnej w świetle teorii wczesnego państwa
Ryszard Vorbrich, Sukcesja substancjalna a legitymizacja władzy w wodzostwach północnego Kamerunu. Między perspektywą antropologiczną a historyczną
Łukasz Kaczmarek, Władza, jej legitymizacja a inkluzywno-ekskluzywne mechanizmy konstruowania tożsamości grupowej. Konstruowanie wyobrażeń państwa i narodu na Fidżi

Przykłady „wczesnych państw” doby starożytnej:
Andrzej Ćwiek, Powstanie państwa faraonów
Marek Stępień, Od rewolucji miejskiej do imperium. Geneza i przemiany mezopotamskiego (sumeryjskiego) miasta-państwa
Adam Ziółkowski, Romulus między historią, archeologią i antropologią. Dyskusja nad genezą Rzymu i innych wczesnych państw latyńskich
Marek Wilczyński, Ile „Romanii” a ile „Gotii” w państwach Gotów, Swebów i Wandalów w V i VI w. n.e.

Przykłady „wczesnych państw” doby średniowiecza:
Aleksander Paroń, Wczesne państwa nomadów w Europie wczesnego średniowiecza (do 1000 roku). Modele i prawidłowości rozwoju
Joanna Aleksandra Sobiesiak, Jak Przemyślidzi zdobyli panowanie nad „plemieniem Czechów”. Historia i archeologia o powstaniu czeskiego państwa (IX-X w.)
Kateřina Tomková, Archeologie o počátcích raně středověkého českého státu – pramen či ilustrace dějin?
Michał Kara, Historiografia i archeologia polska o mechanizmach formowania się władztwa Piastów. Próba zestawieniaważniejszych poglądów
Przemysław Urbańczyk, Jak powstawały państwa w czasach kształtowania się monarchii wczesnopiastowskiej?
Andrzej Buko, Najstarsze ośrodki Piastów w świetle danych archeologii
Wiesław Długokęcki, Instytucja wodzostwa u Prusów w XIII wieku
Władysław Duczko, Tworzenie królestwa Svitjod-Svearike w wizjach historiografii i archeologii szwedzkiej
Józef Szykulski, Tiahuanaco na południowych krańcach Peru. Jego znaczenie dla rozwoju cywilizacyjnego regionu